Giresun’lu Eşref Bey Hikayesi (Giresun Üstünde Türküsü)

Eşref Bey Türküsü hikayesi, Karadeniz’in kalbinden çıkan gerçek ve acıklı bir olaya dayanır. Giresunlu Eşref Bey‘in hayatı, yaşadığı dönem, kişiliği ve hazin sonu bu türküye ilham kaynağı olmuştur. Bu içerikte, sadece bir ağıt değil, aynı zamanda Giresun’un tarihine iz bırakmış bir hikayeyi bulacaksınız.

Eşref Bey Kimdir?

1905 yılında Giresun’un Piraziz ilçesinde, o dönem Abdal olarak bilinen bölgede dünyaya gelen Eşref Bey, köklü bir aile olan Gedikalizade ailesine mensuptur.

Ailesinin ekonomik gücü ve saygınlığı ile tanınan Eşref Bey, ağabeyi Murat Gedikali ile birlikte babalarından kalan fındık fabrikasını işletiyordu.

Sadece ekonomik gücüyle değil, aynı zamanda halkla olan ilişkileriyle de bilinirdi. Yakışıklı, cömert, yardımsever ve son derece sosyal bir kişiliğe sahipti. Her daim iyi giyimliydi ve çevresi tarafından sevilen bir simaydı.

Olayların Başlangıcı

1933 yılında Eşref, fabrikasına muhasebeci olarak Hakkı isminde bir kişiyi işe aldı. Kısa sürede ona büyük yetkiler verdi. Ancak kadın işçilerin Hakkı’dan rahatsız olduklarına dair şikayetler alınmaya başlandı. Bu şikayetler üzerine Hakkı’yı sert bir şekilde uyardı ve kadın işçilerin bulunduğu bölüme girmemesini tembih etti.

Fındık Töreni ve Trajik Olay

Aynı yıl Giresun Limanı’nda geleneksel sezon açılışı töreni yapılırken, ilk sevkiyat Eşref’in fabrikasına aitti. Törenin ardından Eşref Bey, Hakkı ile birlikte yemek yedi ve ardından fabrikaya geri döndüler.

Ofiste sohbet esnasında Hakkı, Eşref Bey’in silahını beğendiğini belirterek görmek istedi. Eşref Bey silahını verdi, fakat Hakkı, kendi silahıyla Eşref Bey’i vurdu.

• Eşref Bey, Camlı Sokak’taki fabrikasından çıkarak Talat Bey’e “Hakkı beni vurdu Talat!” der.
• Halkın yardımıyla hastaneye kaldırılır ancak iki saat sonra hayatını kaybeder.
• Hakkı, cezaevine götürülürken içeride haber yayılır ve bir mahkum tarafından mangal demiriyle yaralanır.

Türkü Nasıl Ortaya Çıktı?

Giresunlu Eşref Bey‘in vefatından kısa süre sonra halk arasında maniler söylenmeye başlandı. Bu maniler zamanla bir türküye dönüştü. Efsane haline gelen bu türküyü ilk kez kemençesiyle Picoğlu Osman Gökçe seslendirdi.

Türkünün Kaynak Kişisi ve Hikâyenin Aktarıcısı

Hikâyenin günümüze kadar ulaşmasını sağlayan kişi, Eşref Bey’in ağabeyi Murat Gedikali’nin kızı 1927 doğumlu Ruhniyaz Karaibrahim’dir. Onun aktarımları sayesinde Eşref Bey Türküsü’nün gerçek hikayesi unutulmamıştır.

Türkünün Sözleri

• Giresun üstünde vapur bağırıyor
• Eşref’in yarasını anam doktor bağlıyor
• Eşref’in yarasını anam doktor bağlıyor
• Eşref’in anası yatmış ağlıyor
• Atma Hakkı atma pişman olursun
• Giresun beyleri de anam rezil olursun

Efsanenin Kalıcılığı

Türkü’nün hikayesi, sadece bir cinayet öyküsü değil, aynı zamanda Giresun’un sosyal tarihi açısından da önemlidir. Acı bir olaydan doğan bu türkü, Eşref’in adını yaşatmaya devam etmektedir. Anadolu kültüründe ağıtların yerini ve önemini bir kez daha gözler önüne sermektedir.

Giresun’un Kültürel Mirasında Eşref Bey

Bugün hala Giresun’da Eşref Bey’in hikayesi konuşulmakta, türküsü çalınmakta ve genç kuşaklara aktarılmaktadır. Böylesi unutulmaz hayatlar, halk müziği aracılığıyla yaşamaya devam eder.

Eşref Bey’in mezarı hakkındaki belgeseli buradan izleyebilirsiniz. Giresun’u gezmeye gelen turistler Eşref Bey’in mezarını da ziyaret eder.